İçeriğe geç
egitimce

Rehber

Öğrenci verisi ve yapay zekâ

Hangi bilgiler kişisel veridir, neden yapay zekâ aracına girilmez, anonimleştirmek neden yetmez ve veri gerekiyorsa ne yapılır.

Son güncelleme: 15 Kasım 2026

Öğrencilere ait bilgiler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında korunur. MEB Etik Kılavuzu da öğrenci ve öğretmen verilerinin KVKK’ye tam uyum içinde ve en yüksek güvenlik standartlarıyla korunmasını, yalnızca gerekli verinin toplanmasını ister.

Hangi bilgiler öğrenci verisidir?

  • Ad, soyad, T.C. kimlik ve okul numarası, sınıf ve şube listeleri
  • Notlar, sınav sonuçları, başarı yüzdeleri, kazanım verileri
  • Ödev, kompozisyon, proje, ses ve video kayıtları
  • Fotoğraflar
  • Sağlık, özel eğitim, rehberlik ve disiplin bilgileri (bunlar daha da hassastır)
  • Aile ve adres bilgileri

Neden yapay zekâ aracına girilmez?

Yaygın yapay zekâ araçlarının çoğu yurt dışında çalışır; yazdıklarınız şirketin sunucularına gider. Bazı araçlarda sohbetler, ayarlardan kapatılmadıkça modelin geliştirilmesinde kullanılabilir. Kılavuz, verilerin model eğitimi için ya da üçüncü taraflarla paylaşılmamasını, zorunlu hâllerde açık güvence ve yasal zemin bulunmasını ister.

“Adı sildim” neden yetmez?

Kılavuzun örnek durumlar tablosu açıktır: öğrencinin ödevi, ses kaydı ya da notları isimler gizlenmiş ve anonimleştirilmiş olsa bile bir yapay zekâ sistemiyle işleniyorsa bu bir yapay zekâ uygulamasıdır ve Etik Beyan Formu gerekir. Ayrıca bir kompozisyon, içindeki ayrıntılar yüzünden adı silinse de öğrenciyi tanınır kılabilir.

Güvenli yol

  • Genel anlatın: “Sınıfımda okuma düzeyi farklı öğrenciler var” yazın, öğrencileri tek tek tanımlamayın.
  • Kendi içeriğinizle çalışın: ders notunuz, kendi yazdığınız sorular, kamuya açık metinler.
  • Örnek ürünü kendiniz yazın: “Tipik bir 6. sınıf kompozisyonu nasıl olur, örnek yaz ve üzerinde geri bildirim örneği göster” demek, gerçek öğrenci ödevini yüklemekten güvenlidir.
  • Geri bildirimi siz verin: yapay zekâdan genel geri bildirim cümleleri isteyin, öğrencinin ürününe göre kendiniz uyarlayın.

Veri gerçekten gerekiyorsa

Öğrenci ürünlerinin yapay zekâ ile analiz edilmesi eğitsel olarak gerekliyse:

  1. Uygulamadan önce YAZEK’te Etik Beyan Formu’nu doldurun.
  2. Okulunuzun ve aracın veri koruma koşullarını öğrenin; okul yönetimiyle ve okul yapay zekâ etiği ekibiyle konuşun.
  3. Kılavuza göre öğrenci ve veliyi toplanan veri, amacı, saklama süresi ve erişim yetkileri hakkında bilgilendirin; fotoğraf, ses ve video için açık rıza alın.
  4. Yalnızca gerekli en az veriyi kullanın.

Hukuki sorularınız için okulunuzun bağlı olduğu il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğüne başvurun; bu yazı hukuki danışmanlık değildir.

Kaynaklar

  1. MEB, Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu (Ocak 2026), §2.4 ve Tablo 1
  2. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu